Poszłem czy poszedłem – jak pisać?

Jak właściwie powinno być: przyszłem czy przyszedłem? Coraz częściej słyszy się tę pierwszą formę, która, co trzeba podkreślić, jest błędna. Dlaczego?

Forma przyszłem został stworzona jako kalka odmiany żeńskiej (przyszłam, poszłam). Dlaczego nie można jej stosować dla męskiego odpowiednika? Jest to spowodowane historią rozwoju języka polskiego.

Poszłam ale poszedłem – dlaczego?

Dawno, dawno temu, w zielonej krainie, którą dziś nazywamy Polską, istniało słowo “poszedła”. Odmiana słowa “pójść” rodzaju żeńskiego posiadała cząstkę -ed-. O kobiecie mówiono, że poszedła do miasta, ona sama stwierdzała: “Poszedłam”. Później, w wyniku ewolucji języka, -e- zostało usunięte. Z niemałym trudem mówiono wtedy: ona “poszdła” do miasta. Aby uprościć sprawę i nie plątać sobie języka, forma ta została uproszczona z: -szdł – na -szł-. Kobiety szły do miasta, zaczęto mówić: one poszły do miasta. Dziś właśnie ta forma jest poprawna.

Nie da się ukryć, że podobnie jak budowa fizyczna  i odmiana męska różniła się zawsze od kobiecej (żeńskiej). W męskiej formie: “poszedł” -e- nie zawadzało, w skrócie – nie było potrzeby, aby cokolwiek upraszczać i zmieniać. Dodatkową przyczyną obecnego stanu rzeczy była gramatyka.

A jednak poszedł…

Dawno, dawno temu, w zielonej krainie, którą dziś nazywamy Polską, czas przeszły tworzono od imiesłowu przeszłego czynnego, do którego dodawano słowa posiłkowe: jeśm, jeś i jest. Kiedy zieloną krainę wykarczowano i zaczęto stawiać miasta, końcówki te zrosły się w formę jednowyrazową (forma jest została zupełnie usunięta). Stąd też dziś mówimy: poszedł.

Zdanie poszłem, bo miałem blisko, poszedłem bo było daleko – możemy włożyć między bajki….




Podobne posty